خبر گزاری جوانان ایران - آینه

حق‌ وتو چیست و چرا به وجود آمده است؟ چرا كشورهای دیگر از داشتن چنین حقی برخوردار نیستند؟

تاریخ:سه شنبه 14 اردیبهشت 1395-08:51 ب.ظ

VETO، این لغت لاتین به «من مخالفم» ترجمه می‌شود و به حق رد لوایح كه از اختیارات حكام دادگاه مردم در رم قدیم بوده است اطلاق می‌شود. قضات از طبقات بالا قوانینی وضع می‌كردند كه دادگاه نمی‌پذیرفت و حق داشت آن را ملغی سازد. اصل و منشأ «حق وتو» را از اینجا دانسته‌اند.[1]
اما امروزه در شورای امنیت سازمان ملل به رأی منفی هر یك از پنج عضو دائم آن شورا اطلاق شده است. «هر یك از پنج عضو دائمی شورای امنیت می‌تواند با دادن رأی منفی از صدور قطعنامه‌ای در شورای امنیت جلوگیری نماید. این رأی منفی را كه مانع از تصویب قطعنامه می‌شود «وتو» می‌نامند. البته این رأی منفی هنگامی وتو تلقی می‌گردد كه به مسائل ماهوی ـ مسائلی دربارة صلح و امنیت بین‌الملل ـ و نه مسائل آیین كار مربوط می‌شود.»[2] آیین كار شورای امنیت عبارت است از: نحوة تشكیل جلسه، دستور كار، ریاست و سایر مسائل مربوط به جلسات شورا.[3] تصمیمات مربوط به «سایر مسائل به جز آیین كار» با اكثریت كیفی نُه پانزدهم تعداد اعضا به طوری كه هیچ یك از اعضای دائم رأی منفی نداده باشند، صورت می‌گیرد.[4] شورای امنیت سازمان ملل كه بازوی اجرایی سازمان ملل متحد است «انجمن محدودی از دولت‌هاست كه پانزده عضو دارد و به دو دسته تقسیم می‌شود: اعضای دائم و اعضای غیردائم. اعضای دائم متشكل از پنج قدرت، آمریكا، شوری(روسیه)، انگلستان، فرانسه و چین است. ده عضو غیردائمی دیگر را مجمع عمومی برای مدت دو سال و با توجه به تقسیم‌بندی جغرافیایی انتخاب می‌كند.
طبق منشور ملل متحد «شورای امنیت مسؤولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بین‌المللی را بر عهده دارد و به همین جهت باید بتواند در هر زمان تشكیل جلسه دهد. شورای امنیت در زمینه‌های دیگر نیز اختیارات مهمی دارد از جمله توصیه به مجمع عمومی در مورد قبولی اعضای جدید و انتصاب دبیر كل سازمان[5] «تنظیم برنامه‌هایی برای ایجاد نظام كنترل تسلیحات، دعوت از اعضا برای به كار بستن مجازات‌های اقتصادی و سایر اقدامات لازم و...[6] طرح اصلی سازمان ملل كه به سال   1944در  دمبارتن اوكس مورد بررسی قرار گرفته بود، در كنفرانس 1945 یالتا مشخص و سرانجام در همان سال در سانفرانسیسكو به تصویب رسید.[7] در یالتا بود كه امتیاز حق وتو توسط روزولت رئیس جمهور وقت آمریكا مطرح و توسط رهبران شوروی و انگلستان كه در كنفرانس حضور داشتند مورد تأیید قرار گرفت.[8]
تمركز قدرت اتخاذ تصمیمات دارای ضمانت اجرا در شورای امنیت دستاورد تجربه دولت‌های قدرتمند از فقدان چنین سیستمی در «جامعة ملل» در دوره بین دو جنگ جهانی می‌باشد. كه چون قادر به تأمین منافع خود نبودند شیوه‌هایی را در خارج از جامعه تعقیب می‌نمودند تا از به مخاطره افتادن علایق ملی خود جلوگیری كنند و همین امر موجب تضعیف جامعه ملل گردید.[9]جامعه ملل كه حاصل اصول چهارگانة معروف ویلسون رئیس جمهور آمریكا در پایان جنگ اول بود، فقط توانست چند اختلاف بین المللی را كه در درجة دوم اهمیت قرار داشتند فیصله دهد.[10] با تكیه بر تجربه «جامعه ملل» كه نتوانسته بود نظام امنیت جمعی را برقرار كند، تدوین كنندگان منشور در صدد برآمدند تا با اعطای حق رأی ممتاز به چند عضو صلح جهانی را تضمین كنند.[11]
اما «از همان ابتدا در عمل ملاحظه گردید كه امتیاز حق وتو توسط دول مزبور بیشتر در جهت حفظ منافع ملی، منطقه‌ای و گروهی به كار می‌رود تا حفظ صلح و امنیت بین‌المللی»[12] نوآوری در تبدیل شورای امنیت به نهادی كه قادر به اتخاذ تصمیمات لازم الاجراء باشد، به عنوان راه علاجی جهت ممانعت از تمایل قدرت‌های بزرگ به یافتن راه حل جهت معضلات در خارج از سازمان ملل راه افراط پیموده بود. گستردگی اختیارات شورای امنیت اندیشه نامحدود بودن صلاحیت‌های این شورا را در اذهان جای داد و آن را در موضعی قرار داد كه حتی در فرضی كه كشوری را متجاوز می‌شناسد باز در اعمال مجازات به لحاظ حق وتویی كه داراست آزادی عمل دارد. تنافی این بیان با ناموس زیست اجتماعی بشریت روشن و صریح است. با این حال واقعیت دارد. در راستای ارائه مبنایی قابل توجیه در رابطه با حق وتو گفته شده است: «پنج قدرت بزرگ هر یك برای خود نظری جداگانه و منافعی خاص دارند و كشورهای دیگر طبعاً هر كدام تابع این یا آن نظر و منعفت‌اند» عقیدة فوق مبتنی بر این دیدگاه است كه دولت‌های عضو جامعه بین‌المللی به دو گروه قابل تقسیم‌اند: 1. كشورهای عضو دائمی شواری امنیت؛ 2. كشورهایی كه تابع یكی از اعضا هستند و یا با آن وحدت منافع دارند.
به این ترتیب باید گفت كشوری كه راهبرد سیاسی مستقلی را فرا راه خود قرار داده باشد نخواهیم داشت. چون شورای امنیت می‌تواند از طریق حق وتوی اعضای دائمی خود از به مخاطره افتادن منافع هر یك از اعضا جامعه بین‌المللی ممانعت نماید. با این تحلیل، دیگر این واقعیت كه حق ‌وتو سبب می‌شود كه كشورهای قدرتمند و كشورهای كوچكی كه حكامشان دست نشاندة این قدرت‌ها هستند، در نتیجة نقض صریح موازین عدالت و حقوق بین‌الملل و حتی ارتكاب جرائم بین‌المللی از قبیل آپارتاید، پاكسازی نژادی و غیره مورد بازخواست قرار نمی‌گیرند، سؤال برانگیز نخواهد بود.
در واقع حق ‌وتوی اعضای دائم پس از تصویب منشور و به وسیلة آن ایجاد نشده است بلكه بازماندة اتحاد مقدس و اتفاق اروپایی می‌باشد كه نتیجة نادیده گرفتن حقوق و موجودیت كشورهای ضعیف‌تر اتحاد مقدس و كنسرت اروپا بوده است. سپس در منشور درج و توسط آن پایگاه حقوقی یافته است. به عبارت دیگر حق ‌وتو معلول مسائلی است كه از حاكمیت «سیاست قدرت» در جهان ناشی می‌شود و این سیاست نمی‌تواند معقول و موجه قلمداد شود. هرچند نادیده گرفتن آن جامعه ملل را عقیم نموده بود. نمونة زیر از نحوه كاربرد حق وتو این مطلب را روشن می‌كند: در تظاهراتی كه در سال 1956 در بوداپست پایتخت مجارستان علیه دولت وقت روی داد, دولت برای سركوب مخالفان از نیروهای شوروی مستقر در كشور تقاضای كمك كرد. یك هفته بعد در پی به قدرت رسیدن دولت مورد درخواست مردم، «ناگی» وی خواستار خروج نیروهای شوروی شد كه با استنكاف شوروی روبرو شد. ناگی به عنوان نخست وزیر مجارستان از سایر دولت‌ها تقاضای كمك نمود، ولی اندكی بعد با دخالت شوروی دولت سقوط كرد و ناگی به طرز مشكوكی به قتل رسید. كمیتة ویژه‌ای برای بررسی این رویداد در سازمان ملل متحد تشكیل گردید، ولی اجازه نیافت كه به مجارستان برود و شورای امنیت در اثر وتوی شوروی از هر گونه اقدامی بازماند. تجاوز آمریكا به گرانادا نیز از همین نوع است.
به این ترتیب، مبنای حق ‌وتو، بند 3 ماده 27 نبوده و نیست بلكه متن مزبور شكل خارجی ضروریات جامعه بین‌المللی قبل و بعد از جنگ دوم جهانی بوده است. با این حساب در صورتی كه مبانی حق وتو متحول گردد، این تحول ناچار صورت مبتنی بر آن مبنا را نیز تغییر خواهد داد. جامعه بین‌المللی در حال حاضر ضروریاتی متفاوت با سال‌های خاتمه جنگ بین‌الملل دوم دارد. حال آیا شورای امنیت با تركیب كهنة خود قادر به پاسخگویی به نیازهای امروز جامعه بین‌المللی می‌باشد؟[13] به نظر می‌رسد بهترین راه وادار ساختن آمریكا و دیگر دارندگان حق وتو، تقویت نظریه بطلان و ناكارآمدی حق وتو در نزد افكار عمومی است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. علی پاشاصالح، فرهنگنامة صالح، تهران، دانشگاه تهران، 1376، چ اول.
2. رضا موسی‌زاده، حقوق سازمان‌های بین‌المللی، تهران، پاژنگ، 1376،‌چ2.
3. محمد شریف، بررسی نامحدود بودن صلاحیت شورای امنیت، تهران، اطلاعات 1373.
4. محمد همایی‌نژاد، بحران مالی سازمان ملل متحد، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل، 1372.
5. اداره اطلاعات عمومی سازمان ملل متحد، دانستنیها دربارة سازمان ملل متحده نیویورك، 1970.
6. ناصر ثقفی بنی‌عامری، سازمان ملل متحد، مسؤولیت حفظ صلح و امنیت بین‌الملی، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل 1376، چ2.
7. پی‌یر ژربه، سازمان‌های بین‌المللی، ترجمة محمد امین كاردان، تهران، كتاب‌های جیبی، 1351، چ2.
8. كلود آلبر كلییار، نهادهای روابط بین‌الملل، ترجمة هدایت الله فلسفی، تهران، نشر نو، 1368.

پی نوشت ها:
[1] . پاشاصالح، علی، فرهنگنامة صالح، تهران، دانشگاه تهران، چاپ اول، 1376.
[2] . ثقفی بنی‌عامری، ناصر، سازمان ملل متحد، مسؤولیت حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، چاپ دوم، 1376.
[3] . موسی‌زاده، رضا، حقوق سازمان‌های بین‌المللی، تهران، انتشارات پاژنگ، ‌چاپ دوم، 1376.
[4] . تقفی بنی عامری، ناصر، همان.
[5] . پی‌یر ژربه، سازمان‌های بین‌المللی، ترجمة محمد امین كاردان، تهران، كتاب‌های جیبی، چاپ دوم، 1351.
[6] . اداره اطلاعات عمومی سازمان، 1945ملل متحد، دانستنیها درباره سازمان ملل متحده نیویورك، 1945.
[7] . كلود آلبر، كلییار، نهادهای روابط بین الملل، ترجمه هدایت الله فلسفی، تهران، نشر نود، 1368.
[8] . ثقفی بنی عامری، ناصر، همان.
[9] . شریف، محمد، بررسی نامحدود بودن صلاحیت شورای امنیت، تهران، اطلاعات، 1373.
[10] . كلود آلبر كلییار، همان.
[11] . ثقفی بنی عامری، ناصر، همان.
[12] . همایی‌نژاد، محمد، بحران مالی سازمان ملل متحد، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، 1373.
[13] . شریف، محمد، همان.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
atanielsacxkh
جمعه 21 تیر 1398 11:10 ب.ظ
xftwcdibvhaa viagra online pharmacy <a href=https://s.id/>online cheap viagra</a> price of cialis in canada <a href="http://intheyard.org/index.php?qa=user&qa_1=lotionlentil5">canadian pharma company cialis</a>
real viagra
http://bookmarkalive.ml/story.php?title=want-healthy-skin-its-easy-with-these-tips#discuss
buy cialis
جمعه 7 تیر 1398 05:44 ب.ظ
tadalafil kaufen apotheke [url=http://cialisle.com/]buy Cialis online[/url] cialis and performance anxiety.
cheap viagra
جمعه 7 تیر 1398 04:09 ق.ظ
order sildenafil from canada without prescription http://doctor7online.com/ doctor7online.com
stlsi04CY
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:09 ب.ظ
payday loans denver <a href=http://loandayfastgo.com/>they said</a> In our present economic situation, many individuals need money promptly. There is a lot that goes into a monetary circumstance, and many people want to payday loans for support. If you're consider this sort of option, keep reading this post for valuable pointers regarding this topic. <a href="http://loandayfastgo.com/">watch this video</a>
idanielqisuqq
یکشنبه 26 خرداد 1398 03:46 ب.ظ
kcibdgueftvh cheap viagra online <a href=http://northwestpharmacyph.com/>cialis for daily use</a> real cialis <a href="http://northwestpharmacyph.com/">canada viagra from india</a>
herbal viagra
generic silagra online cheap
پنجشنبه 16 خرداد 1398 01:49 ق.ظ
cost of cialis compared to sildenafil
https://salemeds24.wixsite.com/amoxil salemeds24.wixsite.com
what is the best form of sildenafil
over the counter tadapox
where to buy sildenafil and cialis
djanielapjqvv
دوشنبه 13 خرداد 1398 12:25 ب.ظ
bpjnqlrjesyd viagra and alcohol <a href=http://northwestpharmacyc.com/>daily cialis</a> cialis cost <a href="http://northwestpharmacyc.com/">canadian cialis with prescription</a>
viagra alternative
wfanielfhsrmi
دوشنبه 13 خرداد 1398 12:07 ق.ظ
mhudeoworcim cialis at canadian pharmacy <a href=http://northwestpharmacyc.com/>viagra online canadian pharmacy</a> cialis online canada <a href="http://northwestpharmacyc.com/">canadian cialis online pharmacy</a>
viagra alcohol
kbanieliuiywl
شنبه 11 خرداد 1398 08:52 ق.ظ
jiatnicywzjp viagra generic canada <a href=http://northwestpharmacyc.com/>over the counter viagra alternative</a> order generic cialis from canada <a href="http://northwestpharmacyc.com/">canadbviagra</a>
cheap cialis
jsanielozgrhz
شنبه 4 خرداد 1398 03:29 ق.ظ
rhbjrcddhlbn bad credit personal loans not payday loans <a href=http://rentechpaydayloans.com/>payday loans columbia sc</a> payday loan places <a href="http://rentechpaydayloans.com/">payday loans online direct lenders</a>
auanielbewlfk
شنبه 4 خرداد 1398 01:57 ق.ظ
caakfhjbabht online payday loans direct lenders only <a href=http://rentechpaydayloans.com/>payday loans colorado</a> online payday loan lenders <a href="http://rentechpaydayloans.com/">payday loans in new york</a>
yaanielkaqbgr
دوشنبه 30 اردیبهشت 1398 03:00 ب.ظ
vucwgvgolqhf guaranteed payday loans <a href=http://rentechpaydayloans.com/>payday loans no checking account or savings account</a> payday loans nyc <a href="http://rentechpaydayloans.com/">payday loans for bad credit</a>
texas car title and payday loan wykjl
جمعه 13 اردیبهشت 1398 03:14 ب.ظ
hdwcvs7 payday loans no credit check
http://loandayfastgo.com/ - payday loan places near me
payday loans guaranteed approval
<a href="http://loandayfastgo.com/">instant payday loan
</a> payday loan apps
http://calisgenhea.org
یکشنبه 18 فروردین 1398 04:17 ب.ظ
can i use viagra and tadalafil together [url=http://calisgenhea.org]http://calisgenhea.org[/url] how to
counteract tadalafil side effects
tadalafil 20 mg
سه شنبه 28 اسفند 1397 12:03 ق.ظ
W http://cialisles.com/ cialisles.com - yet tudo sobre cialis cialisles.com and
cialis generic tadalafil for sale;
viagra online prescription
شنبه 25 اسفند 1397 12:32 ب.ظ
efectos de usar sildenafil
generic viagra at walmart
despues de cuanto tiempo hace efecto el sildenafil
[url=http://viagrarow.com/]viagra tablets[/url]
cialis online
جمعه 24 اسفند 1397 07:01 ب.ظ
[url=http://cialsonlinebei.com]cialis[/url] http://cialsonlinebei.com cialis online
cheap cialis
چهارشنبه 22 اسفند 1397 01:59 ق.ظ
tadalafil forzest 20 http://www.cialsagen.com/ http://www.cialsagen.com
order viagra cheap
دوشنبه 13 اسفند 1397 03:14 ق.ظ
how to make sildenafil using fruits at home cheap viagra tablets open heart
surgery and sildenafil.
order cialis
شنبه 11 اسفند 1397 12:31 ق.ظ
NLGEulahllaf buy cialis online cheap cialis j ai teste le cialis [url=http://buyscialisrx.com/]buy generic
cialis[/url]
viagra
جمعه 10 اسفند 1397 07:12 ق.ظ
legality of purchasing sildenafil online http://www.triviagra.com/ can you take sildenafil with ritalin buy generic viagra online where
can i purchase viagra in south africa
generic viagra usa
شنبه 4 اسفند 1397 02:05 ب.ظ
viagra super force forum [url=http://viagragenupi.com]viagra usa[/url] where to buy sildenafil online australia.
coolmath minesweeper
پنجشنبه 27 دی 1397 07:17 ق.ظ
Love post
space cord coolmath
پنجشنبه 27 دی 1397 07:14 ق.ظ
LOve post, thank
cialis online
دوشنبه 17 دی 1397 10:57 ق.ظ
generique pour cialis cialis soft tabs cialis kullanım dozu.
viagra online
سه شنبه 4 دی 1397 11:14 ب.ظ
risks taking sildenafil
viagrabs.com
what does sildenafil packaging look like
[url=http://viagrabs.com/]Buy Sildenafil[/url]
generico de viagra
پنجشنبه 29 آذر 1397 07:44 ق.ظ
tomando sildenafil pode beber generic viagra online fast shipping what you need to
know about sildenafil
cheap viagra
شنبه 17 آذر 1397 09:10 ب.ظ
free 30 day supply sildenafil
viagrapid.com
sildenafil elevated liver enzymes
[url=http://viagrapid.com/]viagra online[/url]
cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 05:13 ب.ظ
tadalafil 40 year old cialis online tadalafil users experience.
prescription drugs online without doctor
جمعه 9 آذر 1397 03:01 ق.ظ
will alcohol affect tadalafil http://genericalis.com precio de tadalafil en peru
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo